Yüzde hesaplama formülü
Yüzde, “yüzde bir pay” anlamına gelir: %20, her 100 birimin 20’si demektir. Her yüzde problemi üç büyüklükten oluşur:
- Ana değer (A): bütün, yani %100 – ör. ürünün ilk fiyatı.
- Yüzde değeri (D): bütünün bir parçası – ör. TL cinsinden indirim tutarı.
- Yüzde oranı (p): payın yüzde olarak ifadesi – ör. %20.
Bunlardan ikisi biliniyorsa üçüncüsü hesaplanabilir:
- Yüzde değeri: D = A × p ÷ 100
- Yüzde oranı: p = D ÷ A × 100
- Ana değer: A = D × 100 ÷ p
- Yüzde değişim: (yeni değer − eski değer) ÷ eski değer × 100
- Yüzde ekleme/çıkarma: sonuç = başlangıç değeri × (1 ± p ÷ 100)
Günlük hayattan örnekler
KDV hesaplama: KDV hariç 1.250,00 TL’lik bir faturaya %20 KDV: 1.250,00 × 20 ÷ 100 = 250,00 TL. KDV dahil tutar 1.500,00 TL’dir. Almanya’da genel oran %19’dur: 249,00 € net fiyata 47,31 € KDV (MwSt) eklenir.
İndirim hesaplama: 2.499,90 TL’lik bir montta %30 indirim: 2.499,90 × 30 ÷ 100 = 749,97 TL indirim, yeni fiyat 1.749,93 TL. Bunu “artı/eksi yüzde” hesaplamasıyla tek adımda da bulabilirsiniz: 2.499,90 × 0,70.
Sınav sonucu: 50 sorudan 42’sini doğru yaptınız. 42 ÷ 50 × 100 = %84.
Maaş zammı: Maaşınız 28.000 TL’den 35.000 TL’ye çıktı. (35.000 − 28.000) ÷ 28.000 × 100 = %25 artış.
Kira artışı (Almanya): Soğuk kira 820,00 €’dan 865,00 €’ya yükseldi. (865 − 820) ÷ 820 × 100 ≈ %5,49.
Geriye doğru ana değer: %15 indirim kuponu size 12,00 TL kazandırdı. Ürünün ilk fiyatı: 12,00 × 100 ÷ 15 = 80,00 TL.
Sık yapılan hatalar
KDV dahil fiyattan KDV’yi çıkarmak: 1.200 TL’den doğrudan %20 düşmek 960 TL verir – bu yanlıştır. Doğrusu 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL’dir, çünkü %20 KDV dahil fiyata değil, KDV hariç fiyata uygulanır. Almanya’da %19 için 1,19’a, indirimli %7 için 1,07’ye bölersiniz.
Yüzde ve yüzde puanı: Bir faiz oranı %40’tan %45’e çıkarsa bu 5 yüzde puanlık bir artıştır, ama göreceli olarak %12,5’lik bir artıştır. Haberlerde faiz, enflasyon ve seçim sonuçlarında bu iki kavram sık sık karıştırılır.
Ardışık indirimler: Önce %10, sonra tekrar %10 indirim toplamda %20 değil, %19 eder (0,9 × 0,9 = 0,81). %50 düşen bir fiyatın eski seviyesine dönmesi için %100 artması gerekir.
Tüm hesaplamalar tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler kaydedilmez. İki tarih arasındaki gün sayısı veya son başvuru tarihleri için gün hesaplama aracını, bir ödevin uzunluğunu kontrol etmek için kelime sayacı aracını kullanabilirsiniz.